pobierz bezpłatny e-book
Kontynent Kobiet
Zaparcia a nietrzymanie moczu

Zaparcia a nietrzymanie moczu

Zaparcia to zaburzenie funkcji jelit, które obok biegunek stanowi jedne z najczęstszych zaburzeń przewodu pokarmowego występujących w społeczeństwach cywilizowanych. 

Zaparcia nie stanowią odrębnej jednostki chorobowej, są najczęściej objawem innych lub licznych schorzeń o złożonej i wieloczynnikowej etiologii.

Sytuacje i choroby mogące prowadzić do zaparć to m.in. :

  • nieodpowiednia dieta (wysoko przetworzona i uboga w błonnik pokarmowy),
  • zbyt mała aktywność fizyczna,
  • brak odpowiedniego nawodnienia organizmu,
  • stres,
  • dysbioza jelitowa,
  • choroby czynnościowe jelit (IBS, SIBO/IMO),
  • przerost grzybiczy w przewodzie pokarmowych lub infekcja pasożytnicza,
  • infekcja Helicobacter Pylori,
  • hemoroidy,
  • znaczne polipy jelit,
  • uchyłki jelit,
  • zrosty pooperacyjne,
  • nietolerancja histaminy,
  • choroby onkologiczne np. rak jelita grubego i stany w trakcie i po chemio/radioterapii.

Ponadto zaburzenia hormonalne i metaboliczne takie jak:

  • nieustabilizowana cukrzyca,
  • niedoczynność tarczycy,
  • wysoki poziom wapnia i potasu,
  • niski poziom magnezu,
  • mocznica,
  • zatrucia metalami ciężkimi(ołów, arsen).

Również szeroka gama leków może wywoływać zaparcia. Są to między innymi:

  • leki przeciwbólowe (opioidy),
  • leki przeciwdepresyjne,
  • preparaty żelaza i wapnia,
  • antykoncepcja hormonalna,
  • leki przeciwbiegunkowe,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ),
  • leki przeciwhistaminowe stosowane w alergiach,
  • leki antycholinergiczne (stosowane w chorobach płuc),
  • blokery kanału wapniowego (stosowane w chorobach serca),
  • leki przeciwparkinsonowskie,
  • neuroleptyki (w chorobach psychicznych).

Jeśli podejrzewasz, że któreś z powyższych leków mogą u ciebie prowadzić do zaparć, skonsultuj swoje wątpliwości z lekarzem.

Zaparcia rozpoznajemy wówczas kiedy stolce pojawiają się rzadziej niż 3 razy w tygodniu. Dodatkowymi kryteriami są: oddawanie stolca (defekacja) o bardzo twardej konsystencji, uczucie niepełnego wypróżnienia lub trudności z wydaleniem stolca, którego konsystencja jest prawidłowa, konieczność wydalania stolca z silnym parciem i wysiłkiem fizycznym.

W warunkach fizjologicznych wydalanie stolca jest czynnością sterowaną odruchowo przez układ nerwowy, wydarza się automatycznie i nie wymaga parcia (może być wzmocniona minimalną krótką tłocznią brzuszną przy rozpoczęciu defekacji).

Nietrzymanie moczu a zaparcia

Jeśli dotyczy Cię problem nietrzymania moczu, a jednocześnie cierpisz na zaparcia koniecznym jest znaleźć i usunąć ich przyczynę równolegle lub nawet zanim rozpoczniesz leczenie lub/i fizjoterapię NTM. Chroniczne zaparcia, które wymuszają silne parcie na toalecie podczas oddawania stolca powodują zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej oraz niekorzystny nacisk i przeciążenie w obrębie struktur dna miednicy. W konsekwencji dochodzi do nasilenia i pogorszenia objawów nietrzymania moczu jak również innych dolegliwości takich jak obniżenie narządów miednicy mniejszej, powstawanie hemoroidów, neuropatie w obrębie nerwu sromowego, nietrzymanie gazów i stolca czy szczelin odbytnicy.

Jak sobie poradzić z zaparciami? Fizjoterapeuta radzi:

  • Staraj się korzystać z toalety możliwe bezpośrednio po tym jak odczujesz potrzebę wypróżnienia. Odraczanie oddawania stolca w czasie, może przyczynić się do zaburzenia pracy odbytnicy i mięśni dna miednicy a także niekorzystnego zagęszczania mas kałowych i w konsekwencji do wtórnych zaparć.
  • Przyjmij prawidłową pozycję do oddawania stolca. Usiądź na toalecie i podłóż pod stopy podnóżek o wysokości 20-30cm. Pochyl się lekko do przody, plecy mogą być delikatnie zaokrąglone.

  • Uspokój oddech i spróbuj rozluźnić całe ciało, w szczególności obszar miednicy, brzucha a także mięśnie twarzy. Te praktyki mogą skutkować wzmożeniem parcia na stolec. To bardzo dobrze! Rozluźniłaś właśnie swój autonomiczny układ nerwowy może podjąć efektywną pracę i pobudzić odbytnicę do skurczu i wydalenia stolca.
  • Popracuj z oddechem. Oddychaj głęboko w kierunku miednicy, jednocześnie staraj się „otwierać” okolicę krocza i odbytu (relaksować) i jak najmniej aktywować tłocznię brzuszną (wciągać czy zaciskać brzuch).
  • Przebywanie w toalecie wraz z oddaniem stolca powinno trwać nie więcej niż 5 min i zakończyć się odczuciem pełnego wypróżnienia.
  • Jeżeli od dłuższego czasu nie wypróżniałaś się a mimo to nie czujesz wyraźnej potrzeby, nie przesiaduj w toalecie oczekując efektu. Miednica siedząc na toalecie znajduje się w pozycji, która sprawia, że mięśnie są rozciągnięte i obciążone. Dobrą praktyką jest sprawne oddanie stolca, kiedy czujesz potrzebę, a kiedy jest to niemożliwe należy wyjść z toalety i wrócić później.
  • Możesz zastosować automasaż okrężnicy (patrz dalej) lub przyjęcie pozycji kucznej połączonej z głębokim oddechem w kierunku do krocza. Pozycja kuczna jest pozycją niskiego przysiadu na całych stopach z wyprostowanymi plecami i podparciem łokcina kolanach. Jeśli jest komfortowa, spędź w niej kilka minut oddychając miarowo, co może dodatkowo pobudzić jelita i inne narządy wewnętrzne do pracy.

Połóż się wygodnie na plecach, głowa powinna być nieco wyżej niż reszta ciała, a nogi zgięte tak by zapewnić maksymalne rozluźnienie powłok brzusznych. Połóż dłonie w okolicy podżebrowej po lewej stronie i masuj prostym ruchem przesuwając dłonie po skórze w kierunku lewego biodra tak jakbyś chciała narysować na brzuchu literę „I”. Wykonaj około 15-20 powtórzeń. Następnie po tej samej linii wykonaj 15-20 ruchów rozcierających. Przesuń palce w okolice prawą pod żebra i wykonaj tyle samo ruchów od prawej do lewej okolicy podżebrowe i dalej w dół do lewego biodra. Teraz kreślisz na brzuchu literę „L”. Na koniec narysuj odwróconą literę U rozpoczynając od prawego dołu biodrowego w górę w prawą okolicę podżebrową, następnie między żebrami od prawej do lewej i znów w dół do lewego biodra. Możesz również wykonać masaż szczotką do szczotkowania ciała na sucho ruchami okrężnymi zgodnie z ruchem wskazówek zegara przez około 5 minut. 

  • Pamiętaj, jelita nie lubią zmian, dlatego zadbaj o regularne odżywcze posiłki i pory dnia w których korzystasz z toalety.
  • Pij min 2, 2-5L wody (pamiętaj, ograniczanie płynów nasila różnież NTM, zagęszczony mocz drażni ścianki pęcherza moczowego).
  • Stosuj dietę o wysokiej zawartości błonnika pokarmowego (warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste) i bogatą w dobrej jakości tłuszcze: oliwa z oliwek, awokado, ghee, oleje przeciwzapalne.
  • Unikaj w diecie produktów zapierających: ziemniaków, jasnego pieczywa imakaronów, białego ryżu, bananów czy jagód (te idealnie sprawdzają się w biegunkach!).
  • Zatroszcz się o odpowiedni styl życia. Zaparcia często towarzyszą przewlekłym sytuacjom stresowym. Zadbaj o strategię walki ze stresem ( w tej kwestii będzie pomocna konsultacja psychologiczna), odpowiednią ilość snu i rytm dobowy.
  • Bądź aktywna fizycznie. Przy zaparciach pomocne mogą okazać się: spacery, nordic walking, marszobiegi, jazda na rowerze, taniec czy pływanie.
  • Skorzystaj z usług fizjoterapeuty lub osteopaty. Terapia wisceralna (forma terapii manualnej w obrębie jamy brzusznej) jest bardzo skuteczna w problemach jelitowych. Terapeuta może użyć również innych metod np. kinesiotaping czy elektroterapię z wykorzystaniem prądów interferencyjnych.
  • Szereg substancji ma korzystny wpływ na poprawę perystaltyki jelit i niwelowanie zaparć: siemię lniane (niemielone), kora kruszyny, aloes, selen, magnez, probiotykoterapia (Lactobacillus lactis, Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus casei), maślan sodu, laktoferyna, witamina C. Przy wyborze leków/suplementów najlepiej skonsultować się z lekarzem, farmaceutą, dietetykiem czy naturoterapeutą.
  • Jeśli problem przedłuża się, skonsultuj się z lekarzem aby pogłębić diagnostykę. Pamiętaj, że przywrócenie prawidłowej motoryki jelit i swobodne wypróżnianie wpłynie również korzystnie na proces leczenia i terapię nietrzymania moczu.